در منابع تاریخی نام مادر امام سجاد علیهالسلام، شهربانو یا شاهزنان نوشتهشده؛ البته عنوانشده که ایشان در زمان تولد امام علیهالسلام از دنیا رفت و این مطلب به آن معنا است که آن حضرت مادر به خود ندیده است.
حضور ایرانی ها در قیام مختار به خونخواهی امام حسین(ع) بسیار پر رنگ است با این حال، منابع تاریخی گزارش های از یاران ایرانی امام حسین(ع) ثبت کرده اند که در جریان عاشورا در کنار حضرت حضور داشتند.
نوشتن از حسین بن علی(ع) و حماسه بزرگ عاشورا کاری بس دشوار است. حادثه چندان شکوهمند و ژرفناک است که دست و دل نویسنده می لرزد. عظمت دریایی پهناور و موج خیز را می بیند و حقارت خویش را...
اکثر مورخین نقل کردهاند که مختار، صد درصد با قیام علیه بنیامیه و قاتلین امام حسین(ع) با توابین موافق بود، اما شیوه برخورد و هدف آنان را که بیشتر روی روحیه شهادتطلبی محض بود، نمیپسندید.
سوگواری و گریه در حقیقت نمودی خارجی از بیزاری درونی شیعیان از دشمنان امام حسین(ع) پس از واقعه عاشورا بود که بیش از همه، بازماندگان بنی هاشم، به ویژه امام سجاد(ع) به این امر مهم اهتمام داشتند.
میشود گفت: مختار در فصاحت و بلاغت، بعد از معصومین علیهمالسلام اول بوده است. یک نماز عجیبی میخواند و مسلسل خطبهای میخواند که همۀ عباراتش صحیح و عالی و عجیب و غریب بوده است.
از مجموع شواهد تاریخی استفاده میشود، مختار چهرهای سیاسی و محبو شیفته اهل بیت عصمت و طهارت(ع) بوده و هر چند ممکن است، در مسیر عمل نقدهایی بر او وارد کنند، ولی در اصل نیت و انگیزه والا و مقدس مختار درانتقام گرفتن از خون شهدای کربلا بحثی نیست.